Έρευνα Γ΄: Το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας-Κράτους στον ελληνικό δημόσιο λόγο / δρ Χρήστος Χατζημιχαήλ

Το Ινστιτούτο Συντηρητικής Πολιτικής δημοσιεύει την ερευνητική εργασία του δρ Χρήστου Χατζημιχαήλ (βιογραφικό) με θέμα: * Το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας-Κράτους στον ελληνικό δημόσιο λόγο * Η έρευνα είναι διαθέσιμη σε μορφή PDF: 11_15_b_ChatzEkklKr   Περίληψη της έρευνας: Σε αυτό το σκέλος της έρευνας εξετάζεται το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας-Κράτους όπως αυτό τίθεται στον ελληνικό δημόσιο λόγο. Για το σκοπό αυτό παρουσιάζονται κατ’ αρχάς οι επίσημες θέσεις των πολιτικών φορέων και, έπειτα, κατατίθεται απόπειρα ενδεικτικής αποτύπωσης και ανάλυσης του σχετικού διαλόγου που λαμβάνει χώρα στο διαδίκτυο και στον τύπο. Να σημειωθεί προκαταβολικά εδώ ότι, αφ’ ης στιγμής ως ζητούμενο του κεφαλαίου ορίζεται η παρουσίαση του (δια)λόγου, αναπόφευκτα το βάρος της έρευνας πέφτει πάνω στον εκπεφρασμένο λόγο και, κατά συνέπεια, στους φορείς και στα μέσα που τον έχουν παραγάγει. Το συμπέρασμα που εξάγεται από την μελέτη του δημοσίου λόγου σχετικά με το ζήτημα είναι ότι, συνήθως, όταν εκφράζεται αίτημα «χωρισμού» Εκκλησίας-Κράτους στην Ελλάδα (νύξεις, προβλήματα, καταγγελίες, προτάσεις, λύσεις), εκφράζεται περισσότερο μια επιθυμία χωρισμού Εκκλησίας-Κοινωνίας και πλήρους περιθωριοποίησης της εκκλησιαστικής πίστης του λαού από τον δημόσιο χώρο, παρά μια νομοθετική διαστολή των αρμοδιοτήτων και εξουσιών της Εκκλησίας και του Κράτους, αυτό που θα ήταν δηλαδή ο χωρισμός. Άρα, διαπιστώνουμε έναν πληθωρισμό αναφορών στο ενδεχόμενο χωρισμού Εκκλησίας και Κράτους, οι οποίες όμως πολύ σπάνια είναι «εντός θέματος» είτε ως προς τις διαπιστώσεις τους είτε ως προς τις αντιπροτάσεις τους, προτιμώντας αντ’ αυτών έναν καταγγελτικό λόγο σχετιζόμενο μάλλον με την παρουσία της πίστης στη δημόσια σφαίρα παρά με το ενδεχόμενο θεσμικού διαχωρισμού. Έτσι, η φράση «χωρισμός Εκκλησίας-Κράτους» λειτουργεί περισσότερο ως ένα σύνθημα για πολώσεις σε παραταξιακούς πολέμους αξιών παρά ως ένα συγκεκριμένο και με ακρίβεια καθορισμένο πολιτικό και θεσμικό αιτούμενο.   Στις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσει το τελευταίο μέρος της ευρύτερης έρευνας του ΙΝΣΠΟΛ για τις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Advertisements